Gdy pilot, latarka albo elektronarzędzie przestaje działać, zużyta bateria nie powinna trafić do zwykłego kosza. Pytanie, gdzie wyrzucić baterie, ma prostą odpowiedź, ale szczegóły zależą od ich rodzaju, stanu oraz tego, czy pochodzą z domu, czy z gospodarstwa rolnego. Poniżej pokazuję najbezpieczniejsze miejsca oddania, zasady przygotowania i sytuacje, w których potrzebne jest inne postępowanie.
Zużyte baterie zawsze oddawaj do wyznaczonego punktu
- PSZOK przyjmuje zużyte baterie i akumulatory pochodzące z gospodarstw domowych.
- Małe baterie można zwykle wrzucić do specjalnych pojemników w sklepach, szkołach i urzędach.
- Nie wolno wrzucać ich do pojemnika na odpady zmieszane, metale i tworzywa ani szkło.
- Przed oddaniem zabezpiecz bieguny, szczególnie w bateriach litowo-jonowych i guzikowych.
- Akumulatory z działalności rolniczej mogą wymagać przekazania uprawnionemu odbiorcy, a nie do PSZOK-u.
Gdzie oddać zużyte baterie w Polsce
Najwygodniejsze rozwiązanie to specjalny pojemnik na baterie. Znajduje się on często w sklepach sprzedających elektronikę, baterie lub artykuły biurowe, a także w szkołach, urzędach i instytucjach publicznych. Duże sklepy sprzedające baterie przenośne, których powierzchnia sprzedaży przekracza 25 m², mają obowiązek udostępnić miejsce do ich bezpłatnego zbierania.
| Miejsce | Co można oddać | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| Sklep z pojemnikiem | Baterie AA, AAA, guzikowe i małe akumulatorki | Sprawdź, czy punkt przyjmuje także akumulatory litowo-jonowe |
| PSZOK | Baterie, akumulatory, elektroodpady i inne odpady problemowe | Godziny otwarcia i limity ustala gmina |
| Serwis lub sklep motoryzacyjny | Akumulatory samochodowe i część akumulatorów maszynowych | Przy zakupie nowego akumulatora może obowiązywać opłata depozytowa |
| MPSZOK lub zbiórka mobilna | Małe odpady niebezpieczne, w tym baterie | Sprawdź harmonogram w swojej gminie |
Drugim pewnym miejscem jest Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. Każda gmina powinna zapewnić dostęp do takiego punktu, ale lokalne zasady mogą określać, jakie dokumenty trzeba mieć przy sobie i czy przyjmowane są odpady spoza gospodarstwa domowego. Dla mieszkańca, który opłaca odbiór odpadów komunalnych, oddanie domowych baterii jest zwykle bezpłatne.
Jeżeli nie wiesz, gdzie znajduje się najbliższy punkt, sprawdź stronę swojej gminy albo harmonogram mobilnej zbiórki. W praktyce to ważne, bo nie każdy mały sklep ma obowiązek przyjmować baterie, a nie każdy PSZOK odbierze akumulator pochodzący z działalności gospodarczej.
Dlaczego baterie nie pasują do żadnego domowego pojemnika
Zużyte baterie są traktowane jako odpady niebezpieczne. Mogą zawierać między innymi lit, ołów, nikiel, kadm lub elektrolit. Po uszkodzeniu obudowy substancje te mogą przedostać się do gleby i wody, a metalowe elementy baterii mogą doprowadzić do zwarcia.
Nie wrzucaj ich do żółtego pojemnika na metale i tworzywa. Nie powinny trafiać także do czarnego pojemnika na odpady zmieszane, ponieważ podczas zgniatania w śmieciarce lub sortowni mogą się nagrzać, zapalić albo uszkodzić instalację. Ten problem dotyczy szczególnie baterii litowo-jonowych wyjmowanych z laptopów, elektronarzędzi, hulajnóg i powerbanków.
Nie próbuj też spalać baterii w piecu ani na ognisku. Wysoka temperatura może doprowadzić do gwałtownego rozszczelnienia ogniwa i uwolnienia szkodliwych substancji. Mały rozmiar nie oznacza małego zagrożenia, dlatego nawet pojedynczą baterię traktuję tak samo poważnie jak większy odpad problemowy.
Jak bezpiecznie przechować baterie przed oddaniem
Najlepiej odkładać zużyte ogniwa do suchego, zamykanego pudełka z tworzywa lub grubej tektury. Nie trzymaj ich luzem w szufladzie razem z kluczami, śrubami i innymi metalowymi przedmiotami. Baterie przechowuj w temperaturze pokojowej, z dala od słońca, wilgoci i źródeł ciepła.
- Wyjmij baterię z urządzenia, jeśli można to zrobić bez rozbierania sprzętu.
- Nie przebijaj, nie zgniataj i nie rozcinaj obudowy.
- W bateriach litowych oraz ogniwach z odsłoniętymi stykami zaklej bieguny taśmą izolacyjną.
- Umieść różne typy baterii w jednym pojemniku przeznaczonym wyłącznie do tego celu.
- Oddaj je możliwie szybko do punktu zbiórki, zamiast przechowywać przez wiele miesięcy.
Inaczej postępuj z baterią spuchniętą, pękniętą, mocno nagrzaną albo cieknącą. Nie zaklejaj jej i nie wkładaj do zwykłego pojemnika sklepowego. Odłóż ją z dala od ludzi i materiałów łatwopalnych, nie dotykaj wycieku gołymi rękami, a przed transportem skontaktuj się z PSZOK-iem lub lokalnym odbiorcą odpadów niebezpiecznych. Uszkodzone ogniwa wymagają ostrożniejszego transportu niż zwykłe baterie alkaliczne.
Inne zasady dotyczą akumulatorów samochodowych i maszynowych
Akumulator samochodowy, ciągnikowy lub pochodzący z większej maszyny nie jest tym samym odpadem co bateria paluszek. Najprościej oddać go w sklepie motoryzacyjnym, warsztacie albo punkcie, który sprzedaje takie akumulatory. Sprzedawca detaliczny ma obowiązek przyjąć zużyty akumulator kwasowo-ołowiowy, a przy zakupie nowego bez oddania starego może pobrać 30 zł opłaty depozytowej.
Depozyt powinien zostać zwrócony po dostarczeniu zużytego akumulatora w wymaganym terminie. Dlatego przy zakupie nowego urządzenia zachowaj paragon lub dokument potwierdzający transakcję. W przypadku większych akumulatorów przemysłowych najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie, czy dany punkt ma odpowiednie warunki odbioru.
Przeczytaj również: Gdzie wyrzucić pojemnik po gazie do zapalniczek, aby uniknąć niebezpieczeństwa?
Gospodarstwo domowe a działalność rolnicza
To rozróżnienie ma znaczenie dla osób prowadzących gospodarstwo rolne. Bateria z domowego pilota lub latarki jest odpadem komunalnym, natomiast akumulator wymieniony w ciągniku używanym w działalności rolniczej może być potraktowany jako odpad związany z działalnością gospodarczą.
W takiej sytuacji PSZOK może odmówić przyjęcia albo przyjąć odpad odpłatnie, zgodnie z lokalnymi zasadami. Bezpiecznym rozwiązaniem jest kontakt ze sprzedawcą akumulatorów, serwisem maszyn rolniczych lub uprawnionym odbiorcą odpadów. Nie mieszaj takich akumulatorów z odpadami komunalnymi i nie zostawiaj ich przy pojemnikach.
Najczęstsze błędy przy segregowaniu baterii
- Wrzucanie baterii do żółtego kosza, bo mają metalową obudowę.
- Wyrzucanie urządzenia razem z baterią, mimo że można ją bezpiecznie wyjąć.
- Przechowywanie luźnych ogniw w metalowej puszce z narzędziami.
- Oddawanie spuchniętego powerbanku do zwykłego pojemnika w sklepie.
- Zakładanie, że każdy PSZOK przyjmie odpady pochodzące z działalności rolniczej.
- Zostawianie baterii obok pojemnika, gdy punkt jest zamknięty.
Najwięcej problemów powodują nie skomplikowane przepisy, lecz pośpiech i brak rozróżnienia między zwykłą baterią a dużym akumulatorem. Jeśli masz wątpliwość, pokaż odpad pracownikowi punktu i opisz, z jakiego urządzenia pochodzi. To prostsze niż późniejsze usuwanie skutków zwarcia albo niewłaściwego składowania.
Jedno pudełko w gospodarstwie rozwiązuje większość problemu
W domu lub gospodarstwie warto ustawić mały pojemnik wyłącznie na zużyte baterie. Gdy się zapełni, zabierz go do PSZOK-u, sklepu z punktem zbiórki albo podczas mobilnej zbiórki odpadów. Najważniejsza zasada jest prosta: baterii nie wrzucamy do żadnego pojemnika z codziennymi śmieciami, tylko przekazujemy ją tam, gdzie można ją bezpiecznie zebrać i poddać recyklingowi.
